1. Czym jest Szklarnia Przyszłości?

Jest to kompleksowy pakiet edukacyjny (32-lekcyjny kurs wideo online + 250-stronicowy e-book i plany), który uczy, jak zbudować zrównoważoną, pasywną szklarnię słoneczną przy użyciu materiałów pochodzących z recyklingu i surowców naturalnych.

Projekt łączy zasady budownictwa Earthship, pasywną energię słoneczną, systemy geotermalne i masę termiczną, aby stworzyć konstrukcję zdolną do całorocznej produkcji żywności, a nawet pełnienia funkcji schronienia. Technologie te zostały sprawdzone przez ponad 40 lat badań prowadzonych m.in. przez Michaela Reynoldsa.

2. Czy szklarnia może służyć jako schronienie w sytuacjach awaryjnych?

Zdecydowanie tak. To coś więcej niż zwykła szklarnia – to autonomiczny ekosystem. Dzięki potężnej masie termicznej (ściany z opon wypełnionych ziemią) i pasywnej energii słonecznej, struktura utrzymuje dodatnie temperatury nawet podczas mroźnych zim. W przypadku blackoutu lub kryzysu energetycznego, szklarnia staje się bezpiecznym, ciepłym i jasnym azylem, niezależnym od zewnętrznych dostaw energii.

3. Czy w Polsce można legalnie budować konstrukcje z opon?

Tak. W Polsce istnieje już kilka certyfikowanych i zamieszkanych Earthshipów, co potwierdza, że jest to możliwe:

• Pierwszy Earthship mieszkalny w Mierzeszynie koło Pruszcza Gdańskiego (ponad 1200 opon, zamieszkany przez rodzinę).

• Projekty na Warmii oraz w okolicach Łodzi (z oficjalnymi pozwoleniami na budowę).

Nasza szklarnia jest prostsza pod względem formalnym niż pełnoprawny dom, ponieważ ma mniejsze obciążenia i często może być sklasyfikowana jako budynek gospodarczy lub rolniczy.

Szczegółowe przepisy w Polsce – stan na listopad 2025

(Źródła: Prawo budowlane Dz.U. 2025, Regulamin ROD PZD, Ustawa o OZE)

• Czy potrzebuję pozwolenia na budowę? W 95% przypadków NIE. Pozwolenie nie jest wymagane, gdy powierzchnia wynosi ≤ 35 m², a konstrukcja nie jest trwale związana z gruntem. Wymagane jest jedynie proste zgłoszenie robót budowlanych (art. 30 Pb).

• Czy szklarnia z oponami jest legalna? TAK. Opony szczelnie wypełnione ziemią i osłonięte przed UV są traktowane jako stabilny materiał konstrukcyjny. Ustawa o odpadach wspiera recykling materiałów, o ile są one bezpiecznie wbudowane w konstrukcję.

• Czy można postawić ją na działce ROD? Tak – limit zabudowy w ROD to 35 m². Nasza szklarnia mieści się w tych limitach bez problemu.

• Panele fotowoltaiczne na dachu: Do 150 kW na dachu o wysokości poniżej 3 m – w 2025 r. obowiązuje brak formalności (nowelizacja Prawa budowlanego).

4. Czy latem w środku nie będzie za gorąco?

Nie. Projekt został zaprojektowany tak, aby działać jak naturalna klimatyzacja dzięki trzem mechanizmom:

1. Masa termiczna: Ściany z ziemi wchłaniają nadmiar upału w ciągu dnia, utrzymując wnętrze w chłodzie.

2. Geotermalna wymiana powietrza: Powietrze wchodzące do szklarni przepływa przez rury zakopane głęboko w ziemi (stała temperatura ok. 10–15°C), co naturalnie chłodzi pomieszczenie.

3. Efekt kominowy: Otwory wentylacyjne w dachu automatycznie odprowadzają najcieplejsze powietrze, zasysając świeży chłód z dołu.

5. Czy opony są bezpieczne dla zdrowia?

Tak. Liczne badania i ponad 40 lat doświadczenia pokazują, że opony są bezpieczne, jeśli są prawidłowo wykorzystywane:

• Są odizolowane od słońca (pokryte gliną lub tynkiem), co czyni je obojętnymi chemicznie.

• Nie uwalniają toksyn, jeśli nie są narażone na promieniowanie UV lub ekstremalnie wysokie temperatury.

• Ognioodporność: Ściany z opon pokryte tynkiem są trudnopalne. Temperatura zapłonu opon wynosi ok. 500°C – znacznie więcej niż drewna.

6. Co zawiera zestaw edukacyjny?

• 70-minutowy film dokumentalny w wysokiej rozdzielczości z polskim lektorem.

• Ponad 250 stron szczegółowych wyjaśnień w formie e-booka.

• Animacje 3D umożliwiające wizualizację etapów budowy.

• 40 stron profesjonalnych planów budowy (w systemie metrycznym i imperialnym).

7. Jak długo trwa budowa?

Przy zespole 10–15 osób (np. podczas warsztatów):

• Podstawowa struktura: ok. 14 dni roboczych.

• Wykończenie: ok. 12 dni roboczych. Łącznie to około 26 dni roboczych intensywnej pracy zespołowej.

8. Dlaczego warto zainwestować w taką szklarnię?

To inwestycja w niezależność i bezpieczeństwo:

• Samowystarczalność żywnościowa: Świeże warzywa przez cały rok, bez względu na pogodę.

• Oszczędność energii: Pasywna konstrukcja drastycznie obniża koszty ogrzewania.

• Styl życia: Doskonała przestrzeń na oranżerię, warsztat lub miejsce spotkań – jasne i komfortowe o każdej porze roku.

• Odporność na kryzys: Autonomiczny system typu off-grid, który działa bez prądu i gazu z sieci.

9. Kto opracował ten projekt?

Koncepcja została stworzona przez Francis Gendron, inspirowana Earthship Biotecture w Taos (New Mexico), we współpracy z Christian Désilets i Curt Close, z wkładem projektantów, ilustratorów, wolontariuszy oraz ekspertów w dziedzinie zrównoważonego budownictwa.